If - Si - Nếu
Rudyard Kipling


Xin giới thiệu một bài thơ rất hay của Rudyard Kipling (1865-1936), nguyên tác tiếng Anh, và tiếng Pháp được dịch qua tiếng Việt bởi Thi Sĩ/Dịch giả Trịnh Y Thư.

Bài thơ này được một giáo sư Pháp Văn dạy cho học trò lớp Đệ Nhất trước năm 1975 với bản tiếng Pháp như là một bài giảng cả về Pháp Văn, lẫn Công Dân Giáo dục.


IF 

 
If you can keep your head when all about you  
    Are losing theirs and blaming it on you,  
If you can trust yourself when all men doubt you,
    But make allowance for their doubting too;  
If you can wait and not be tired by waiting,
    Or being lied about, don’t deal in lies,
Or being hated, don’t give way to hating,
    And yet don’t look too good, nor talk too wise:

If you can dream—and not make dreams your master;  
    If you can think—and not make thoughts your aim;  
If you can meet with Triumph and Disaster
    And treat those two impostors just the same;  
If you can bear to hear the truth you’ve spoken
    Twisted by knaves to make a trap for fools,
Or watch the things you gave your life to, broken,
    And stoop and build ’em up with worn-out tools:

If you can make one heap of all your winnings
    And risk it on one turn of pitch-and-toss,
And lose, and start again at your beginnings
    And never breathe a word about your loss;
If you can force your heart and nerve and sinew
    To serve your turn long after they are gone,  
And so hold on when there is nothing in you
    Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

If you can talk with crowds and keep your virtue,  
    Or walk with Kings—nor lose the common touch,
If neither foes nor loving friends can hurt you,
    If all men count with you, but none too much;
If you can fill the unforgiving minute
    With sixty seconds’ worth of distance run,  
Yours is the Earth and everything that’s in it,  
    And—which is more—you’ll be a Man, my son!


Rudyard Kipling (1865-1936)

@@@


SI...
 
Si tu peux voir détruit l'ouvrage de ta vie
Et sans dire un seul mot te mettre à rebâtir,
Ou perdre d'un seul coup le gain de cent parties
        Sans un geste et sans un soupir ;
Si tu peux être amant sans être fou d'amour,
Si tu peux être fort sans cesser d'être tendre
Et, te sentant haï, sans haïr à ton tour,
        Pourtant lutter et te défendre ;
Si tu peux supporter d'entendre tes paroles
Travesties par des gueux pour exciter des sots,
Et d'entendre mentir sur toi leurs bouches folles
        Sans mentir toi-même d'un seul mot ;
Si tu peux rester digne en étant populaire,
Si tu peux rester peuple en conseillant les rois
Et si tu peux aimer tous tes amis en frère
        Sans qu'aucun d'eux soit tout pour toi ;
Si tu sais méditer, observer et connaître
Sans jamais devenir sceptique ou destructeur ;
Rêver, mais sans laisser ton rêve être ton maître,
        Penser, sans n'être qu'un penseur ;
Si tu peux être dur sans jamais être en rage,
Si tu peux être brave et jamais imprudent,
Si tu sais être bon, si tu sais être sage
        Sans être moral ni pédant ;
Si tu peux rencontrer Triomphe après Défaite
Et recevoir ces deux menteurs d'un même front,
Si tu peux conserver ton courage et ta tête
        Quand tous les autres les perdront,
Alors les Rois, les Dieux, la Chance et la Victoire
Seront à tout jamais tes esclaves soumis
Et, ce qui est mieux que les Rois et la Gloire,
        Tu seras un homme, mon fils.

Rudyard Kipling (1865-1936)

@@@

NẾU  
 
Nếu con vẫn bình tâm vững trí khi tất cả mọi người chĩa vào con
Họ mất trí khôn và quở trách con những điều không thật,
Nếu con vẫn tự tin vào chính mình khi tất cả mọi người hoài nghi con
Nhưng vẫn nhủ lòng độ lượng dung thứ cái hoài nghi của họ;
Nếu con có thể đợi chờ mà không hề thấy mệt mỏi,
Hay nghe lời dối trá mà không dối trá lại,
Hay bị ghét bỏ mà không chọn con đường ghét lại ai,
Và vẫn không tỏ ra bóng bẩy bề ngoài hay ăn nói quá khôn ngoan:
 
Nếu con có thể mơ – và không biến những giấc mơ thành chủ nhân của mình;
Nếu con có thể nghĩ suy – và không biến những điều suy nghĩ thành mục đích;
Nếu con có thể đối diện với Chiến thắng và Tai họa
Và xem cả hai kẻ lừa phỉnh ấy như nhau;
Nếu con có thể chịu đựng nghe sự thật thốt ra từ miệng con
Bị bọn gian xảo bóp méo để làm cái bẫy lừa phỉnh những kẻ dại khờ,
Hay nhìn những điều con bỏ ra cả đời xây dựng, đổ vỡ,
Và cúi xuống dựng lại từ đầu với những dụng cụ đã gãy mòn:
 
Nếu con xếp đống những thứ con thắng lợi
Rồi liều lĩnh ném cả vào trò chơi sấp ngửa,
Và thua, và bắt đầu làm lại từ đầu
Và không bao giờ thốt một lời về việc mình thua;
Nếu con có thể đem tâm trí cùng sức lực mình
Gầy dựng con người con ngay cả khi chẳng còn gì sót lại,
Và con vẫn đứng vững khi tất cả đã mất
Ngoại trừ Ý chí, nó vẫn kêu to: “Hãy đứng vững!”
 
Nếu con có thể nói chuyện với đám đông mà đức hạnh vẫn không suy suyển,
Hay đi bên cạnh vua chúa mà vẫn không đánh mất những quan hệ bình thường
Nếu cả kẻ thù lẫn bằng hữu thân yêu đều không khiến con đau đớn,
Nếu tất cả mọi người đều tin cậy vào con, nhưng không ai là quá đáng;
Nếu con có thể lấp đầy một phút không khoan nhượng
Với sáu mươi giây đáng giá một cuộc chạy đường trường,
Thì quả đất này và tất cả mọi điều trong đó là của con,
Và – hơn thế nữa – con là một Con Người, hỡi con trai của ta!
 
                                                   Rudyard Kipling - Trịnh Y Thư dịch



 





Link của trang: If - Si - Nếu

Trang chủ