Cha Tôi
Nguyễn Phạm Minh Châu

Lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất tôi thấy Cha tôi khóc là khi người ta báo cho Cha cái tin sét đánh đó. Mẹ tôi và đứa em gái út cùng với sáu người không may mắn khác đã mất tích dưới lòng biển đen lạnh. Chiếc ghe nhỏ mà đáng lẽ phải đưa Mẹ và các em đến chiếc thuyền lớn ngoài biển, đã bị mưa gió vùi dập và chìm đắm giữa đường. Cha tôi chết đứng một đỗi rồi ôm mặt khóc. Vì còn bốn đứa con còn lại, Cha bắt buộc phải ra đi, tiếp tục cuộc hành trình vượt biển tìm tự do, sau khi đã phải trả một giá quá đắt.


Chúng tôi được đến Mỹ tháng 4 năm 1979, sau sáu tháng buồn khổ ở trại tị nạn Mã Lai. Vùng đất buồn tẻ của thành phố Des Moines, Iowa chào đón chúng tôi bằng cái lạnh buốt da. Với những người mới đến từ cái xứ mà ngày nào cũng nóng oi ả, thì cái khí hậu mùa xuân của nơi này vẫn là rét mướt. Chúng tôi ngơ ngác nhìn cảnh vật chung quanh. Trước đó tôi lúc nào cũng tưởng tượng mọi thành phố trên nước Mỹ đều huyên náo, nhộn nhịp như thành phố Nữu Ước. Dĩ nhiên Des Moines hoàn toàn khác sự tưởng tượng của tôi.


Chiếc xe của người bảo trợ đưa chúng tôi đi qua những con đường vắng. Tôi đã thất vọng khi không thấy những ánh điện neon, những đoàn người tấp nập đi trên đường phố. Thay vào đó là cả một bầu không khí tĩnh mịch u sầu, những hàng cây lạ mắt, những bảng tên đường không đọc được. Tôi tự hỏi lòng không biết tương lai mình sẽ ra sao ở cái quê hương mới này.

Cha tôi đã không tỏ vẻ thất vọng hay buồn nản mà lại nhìn chúng tôi mỉm cười trấn an. Xe đưa chúng tôi tới một cái apartment nhỏ, cũ rích của một khu phố nghèo. Mấy chị em tôi hăm hở chạy lên thăm dò cái tổ ấm mới. Chỉ có hai phòng ngủ xâïp xệ, một phòng tắm nhỏ và gia tài mới của chúng tôi là một cái tivi trắng đen nhỏ cũ kỷ của hội từ thiện cho. Chỉ chừng đó thôi, nhưng so với cuộc sống mà chúng tôi đã phải trải qua ở Mã Lai, thì nơi này cũng có lý lắm.


Tâm hồn non nớt của mấy chị em tôi dễ dàng trở nên hân hoan với cuộc sống mới của mình. Còn Cha tôi thì sao? Tôi không hề biết và cũng không hề hỏi. Chúng tôi bận với niềm vui trẻ dại mà quên cái cô đơn của người Cha goá bụa của mình.


Cha tôi không hề than thở hay tỏ vẻ lo buồn trước mặt chúng tôi. Không bao lâu thì Cha tôi phải đi làm để lo cho miếng cơm manh áo. Cha tôi chia công việc cho mấy chị em ở nhà làm. Tôi là con gái lớn nên được phần nấu cơm. Nhỏ em gái kế thì rửa chén. Thằng em trai thứ tư thì phải lo hút bụi, đổ rác, còn đứa em trai út thì chỉ việc lo dọn bàn.


Tôi lúc đó đã 14 tuổi đầu, nhưng vì hồi ở nhà được Mẹ cưng nên tới chừng tuổi đó tôi vẫn không hề biết nấu một nồi cơm. Đến giờ phút đó không còn ai nữa thì tôi phải nấu đại. Cha tôi cười bảo tôi nấu ăn như con nít nấu đồ chơi. Cha tôi nói là đồ ăn tôi làm để Cha mang theo đi làm ăn thì Cha luôn phải tìm một góc vắng nào đó mà ăn một mình vì sợ thiên hạ thấy họ cười. Bà bảo trợ thấy tôi kho thịt thì la lên bảo “Con ni mi kho thịt chi mà tục tỉu rứa!” chỉ vì tôi đã không biết thắng nước màu nên thịt trắng nhách.


Cha tôi lặn lội đi tìm mua được một quyển sách dạy nấu ăn, hăm hở mang về cho tôi. Chắc Cha đã hy vọng rằng không bao lâu tôi sẽ trở thành một cô nội trợ đảm đang, hay ít ra sẽ không còn làm Cha tôi xấu hổ khi ăn với thiên hạ nữa. Không may cho Cha là tôi lại không phải là thứ công dung ngôn hạnh vẹn toàn, thêm vào đó cái quyển sách dạy nấu ăn đó toàn dạy những món độc như Sò Huyết Nướng hay Bê Thui, thì hởi ôi làm sao mà tìm được những thứ đó giữa đồng vắng của Des Moines, Iowa?


Sau một thời gian, tài nấu ăn của tôi vẫn không tiến triển được chút nào, nên tôi bị Cha cho giáng cấp xuống rửa chén và nhỏ em được lên làm đầu bếp. Điều đó chẳng làm tôi bận lòng chi lắm, vì khỏi phải nặn óc để nghĩ phải nấu món gì mỗi ngày là tôi mừng lắm rồi.


Khi Cha tôi bận vừa đi làm vừa đi học thêm Anh Văn thì chúng tôi cũng trở lại ghế nhà trường. Chúng tôi được học ở một trường công giáo nhỏ. Ở đó chỉ có hai gia đình người Việt khác, nên trường không có lớp dạy ESL. Hồi ở trại chúng tôi có học sơ sài chút đỉnh Anh Văn đủ để biết trả lời “I am fine, thank you” khi người ta hỏi “How are you?” còn nếu họ có hỏi thêm gì nữa thì chỉ biết nhe răng khỉ ra mà cười trừ. Tôi nhớ nhỏ em mỗi lần nhìn bài thi mà cứ rơi lệ vì không hiểu gì để mà làm. Nhưng không bao lâu thì chị em tôi cũng làm quen với nếp sống Mỹ, với ngôn ngữ Mỹ. Chúng tôi có thể dạn dĩ mà đi chợ búa một mình. Có điều là hai chị em tôi không thích trả tiền vì xấu hổ khi phải trả tiền bằng foodstamp.


Nguyễn Phạm Minh Châu



Link của trang: Cha Tôi

Bài cũ Trang chủ Bài mới