Chương 9 Cuộc Tranh Đấu Của Dân Tộc Việt Nam Từ Họ Khúc Đến Họ Ngô
Phạm Văn Sơn

Cuộc Tranh ĐấuCủaDân Tộc Vit Nam

Từ H Khúc Đến H Ngô

 

 

 

 

Trận Thủy Chiến Đầu Tiên Của Vit Nam

 

Nhà Đường mất ngôi năm Đinh Mão (907) kế tiếp nhà Đưng là đi Ngũ Quý. Nưc Tàu lại mt phen chianăm sẻ bẩy n biết bao lần trưc. Nếu trưc thời Đông Hán loạn Tam Quc (Ngô, Ngụy, Thục tranh hùng), thìgi đây Hậu ơng, Hậu Đường, Hậu Tấn, Hậu Hán, Hậu Chu gây cuc biến loạn để nắm cái ngôi chúa t Trung Quốc. Đó bn Ngũ Quý hay đi Ngũ Quý, Ngũ Đại, chẳng nhà nào mnh hẳn và đưclâu bền. Mi nhà đứng vững đưc năm ba năm ri bị đào thải. Dân Trung Hoabị lửa loạn bùng cháy liên miên trên nửa thế kỷ.

 

Dân Giao Châu tất nhiên khôngbỏ lỡ hi. Khi Đưng triều bắt đầu nghiêngđ, uy quyền trung ương không thấu mạnh ra ngoài bờ cõi thì mt ngưi dân Giao Châu là ông Khúc Thừa Dụ quê Hng Châu (thuc đa hạt Ninh Giang, tnh Hải ơng) đứng lên chiếm đoạt lấy gung máy chính quyền đây. Ông vn mt nhà hào phú, phóng túng, đạo đức nên nhân dân kính phc. Nhà Đường(năm906) rất khôn ngoan liền cử ông lên làm Tiết Độ S (sau phongthêm làm Đng Bình Chương Sự) thay ng Cn bỏ thành trn về Tàu để yên dân. S thực, nếu nhà Đường đưc vững vàng yên tĩnh như thunào, ngưi ta đâu dại phó thác vận mệnh mt thuộc quốc vào tay mt ngưibảnxứ, nhất là ngưi đó lại đưc nhân tâm nhiệt liệt quy phc, tinh thần đc lập. Chẳng quathế chẳng đừng mt cách hòa hoãn vi nghịch cảnh ngưi ta phải đẩy con thuyền chính trị thuận theo chiều gió.

 

Năm sau Đường bị diệt hẳn đến nhà Hậu ơng kế tiếp, ni ta cũng để ý ngay vấn đề Giao Châu - Lưu An đưc phong làm Nam Bình Vương kiêm Quảng Châu Tiết Độ S vi dự định đem quân đi sang Giao Châu mt khi cơ hi thuận tiện. Ông Khúc Thừa Dụ đa vị chưa đưc mtnăm thì qua đi trao lại cho con KhúcHạocái sứ mạng nặng nề ca ông tiếp tc giữ n đất nưc chng xâm ng.

 

Khúc Hạo mt ngưi kế nghiệp rất xứng đáng mt nhà chính tr tài. Ông sửa sang nền hành chính, đặt các quan lại thế vào bn tay sai ca ngoại quc trưc đây, mở mang các ph, châu, xã, sửa soạn đường li giao thông, chia nưc ra thành từng xứ, l, phủ đặt chức lệnh trưởng lệnh trưng, biên tên làng, quận làm sh tịch. Việcthuế má đưc chia đều, chính tr khoan nhân giản dị,n nhờ ơn ông "mà sống lại"(Khâm Đnh Việt S Tiền Biên). Do tình trạng Giao Châu đưc thnh đạt nên quânnhà ơng mặc dầu ý đnh tái chiếm xứ này nhưng vẫn chưa dám c chân vào biên gii ca chúng ta. Tronglúc này ông Khúc Hạo phái con là Khúc Thừa Mỹ sangQuảng Châu, bề ngoài đi việc sứ bộ nng bề trong xét tình ý thực lực ca h u. Sphc tòng nhà ơng bấy giờ chỉ là về hình thức mà thôi.


 

 

Lưu An đóng phủ trị Quảng Châu đưc 4 năm thì mất. Em Lưu Cung đưc lên thaynhưng sau điều bất mãn vi triều ơng (Hậu ơng) Lưu Cung tuyên bố biệt lập xưng đế, lấyquc hiệu Đại Việt.Sau này (năm Đinh Sửu 917) Lưu Cung lại điquốchiệu ra Nam Hán.

 

Năm Đinh Sửu (917) ông Khúc Hạo mất. Nhà ơng giao chức Tiết Độ S cho Khúc ThừaMỹ con ông. Trong giai đoạn này ta nhận xétnhà ơng không mạnh nên phải chịu để ni Giao Châu giđất Giao Châu và khoanhtay nhìn s biệt lập ca dònghọ Lưu trên mnh đất miền Nam Trung Quc.

 

Theo Trần Trng Kim, Nam Hán thấy Giao Châu giao hảo vi nhà ơng có ýbất bình, sau Nam Hán đem quân sang đánh KhúcThừa Mỹ. Thiết tưởng đây không phải là mt cớ vững chắc. Việc xâm ng ca Nam Hán vào Giao Châu ch do ý mun gm thâu Giao Châu vào lĩnh thổ ca mình nghĩa là doý chí đế quc ch đâu phải do mt chuyện hn giận về tình cảm.

 

Năm Quí Mùi (923) quân Nam Hán thắng trận. Khúc Thừa Mỹ bị bắt, sau đưc thả về. Bàn về sự nghiệp ca ba đi họ Khúc tiên Chúa, trung Chúa hậu Chúa, s thần NgôSĩ Liên cho rng c Nam ta nẩy mầm tự trị từ ba đi họ Khúc tuy chưa ng Đế, xưngVương. Mi công cuc cải cách chính tr ca họ Khúc đã tỏđưc sự trưng thành về chính tr ca chúng ta đáng làm ơng cho đi sau. Từ bấy giờ trở đi đến họ Đinhnhất thống nưc Đại CồViệtn 60 nămnay (906 - 967) dân Nam thoát vòng lao lung ca ngưi Tàu...

 

Lời bàn ấy xét ra rất đích đáng. ng Nam Hán Khắc Chính đưc lại chiếm đóng Giao Châu, Tiến giữ chức th sử, nhưng chính quyền ca Nam Hán cũng không đưc lâu bền. Tám năm sau (931) mt kiện ớng ca Khúc Hạo xưa kia là Dương Đình Nghệ lại huy động đưc dân chúng đuổi đưc bọn Lý Khắc Chính Lý Tiếnri lên thay vào chức Tiết Độ Sứ. Nam Hán không mt phản ứng nào đi vi việc này, lẽ rằng họ cũng kính nể lực ợng ca Giao Châu chăng?Sáu năm qua đang êm đẹp, đi sống ca Giao Châu như c thuận dòng thì xẩy ra cuc chính biến giữa ngưi Giao Châu vi nhau: Dương Đình Nghệ bị nha ng Kiểu Công Tiễngiết và cưp lấy quyền, nng ri đến t Kiểu Công Tiễn cũng bị ngã trong khi tấp tễnh bưc lên cái đa vị chúa tể Giao Châu. Y bị Ngô Quyền tướng ca ơng Đình Nghệ cử binh đánh phá để báo thù cho chủ và nhạc phụ. Nguyên họ Ngô mt ngưi tài ba, lilạc, lại lòng trung thành nên Dương Đình Nghệ yêu quý nên đem con gái g cho. Ông quê quán Đưng Lâm (thuc tỉnh Sơn Tây) cùng mt quê hương vi nhà ái quc Phùng ng xưa kia. ơng Đình Nghệ lúc sinh thi đã giao ông đảm nhiệm chức trấn th Ái Châu mt đa hạt quan trọng hi đó, vừa về chính tr quân s bi cần đề phòng quân Lâm p. Kiểu Công Tiễn thua trận liền cho ngưi sang cầu cứu nhà Nam Hán.

 

Do nơi Kiểu Công Tiễn phái ngưi sang cầu cứu bầy tỏ cuc chính biến Giao Châu, vua tôi nhà Nam Hán liền chp ngay cơ hi này họ chờ đi từ lâu. H hiểu rằngmi khi Giao Châu đưc ngưi lĩnh đạo tài, đức thì lực ng GiaoChâu chóng trở nên mạnh và đáng s sức đoàn kết ca dân tc đã chặt ch nguyện vọngtự do, đc lập luôn luôn nung nấu lòng ni. Cho nên mi khi mun chinh phc


 

 

nưc Nam, các triều đại Bắc phương rất thận trng. Ta hẳn nhớ sự giao dịch giữa nhà Hán Triệu Đà xưa kia c mt sự kiêng nểvi những lý do đích đáng ca nó. Nhưng khi họ Triệu qua đời, những kẻ thừa kế ươn hèn thì "thiên triều" lại áp dụng ngay cái chính sách k cả. Tóm lạingưi phương Bắc tuy n chúng ta về pơng diện văn hóa nhưng vẫn phải e cái tinh thần quc gia ca chúng ta họ biết khả kính.

 

Nam Hán đi vi chúngta cũng vậy, nhất đa phận Quảng Châu ca họ lại sát náchchúng ta. (Xin nh rằng đến thi đó ni Việt chúng ta đã chuyển dịch xuống miền lưu vực sông Hng Hà, miền Bắc Việt bây giờ chứ không còngm ba tỉnh miền HoaNam như i thi Triệu Đà.) Họ hiểu chúng ta hơn hẳn nhà ơng nhất sau khi Dương Đình Nghệ đã đuổi văn thần, võ ớng ca họ ra khi Giao Châu nămTân Mão (931).

 

Lần thứ hai này Nam Hán qua Giao Châu mt cuộc hành binh ln lao, thể nói h đã xuất toàn lực ca họ bi không phải chỉ những võ ng lên đưng mà còn cả tháitử Hoằng Tháo,con vua Nam Hán góp sức. Hoằng Tháo đem hậu quân đi tiếp viện. Khi quân kỳ ca Nam Hán phất phới bay gần sông Bạch Đằng thì Kiểu Công Tiễn đã bại trận bị giết.

 

Vấn đề ni đch đã giải quyết xong, họ Ngô liền ng ngay ra mt kế hạ Nam Hánbằngcuộc thủy chiến nhiều hy vng thng li hơn đa chiến. Nhà ng này truyền hịch cho quân dân đề phòng xâm ng mi mặt bề khác cho ngưi cắm ccgnhn đầu bc sắt lòng sông Bạch Đằng trong khi c triều lên đi c thủy triều xuống mi mở cuc phản công. Giai đoạn đầu, quân Nam Hán quân Giao Châu xô sát vi nhau trên mặt sông. nhiên quân Giao Châu đánh cầm chừng ri bỏ chạy ch c rút xuống. Kế này thành công.Khi nưc rút, thuyền ca đại quân Nam Hán bị cc đâm thng nát đổ vỡ không sao tiến thoái đưc. Quân Giao Châu liền quay lại theochiến c đã đnh cuc phản công đáng kể khc liệt hết sức. Quá nửa lực lưng Nam Hán bị tiêu diệt. Thái tử Hoằng Tháo bị bắt sng bị đem về giết đi. Sau khi dòng máu Nam Hán lai láng trên con sông Bạch, mt ít tàn quân chạy thoát về Phiên Ngung, mộng đế quc ca phương Bắc sau cuc chiến thắng ca Ngô Quyền lại mtphen nữa tan ra mây khói.



Link của trang: Chương 9 Cuộc Tranh Đấu Của Dân Tộc Việt Nam Từ Họ Khúc Đến Họ Ngô

Bài cũ Trang chủ