Phạm Nga
Cuộc đổi đời 30 tháng 4 đã khiến các thầy giáo ít nhiều đều từ chán đời đến bất đắc chí, từ bi quan đến buông trôi, nên khác với thời trước 30 tháng 4, hể gặp nhau thì thay vì chỉ uống cà phê, nay có thêm uống rượu. Nghĩa là trong cao trào người dân ở phía Nam nhậu rộ lên, uống rượu nhiều hơn trước thời “được giải phóng".
Nhắc đến chuyện miếng ăn nhà nghèo, không riêng gì ở Khánh Hòa/Nha Trang, ở nhiều vùng quê khác như: Phú Yên, Bình Thuận, Ninh Thuận, Quãng Ngãi, Bình Định, Quảng Nam…, bánh tráng nướng hay bánh tráng nhúng nước chấm nước tương, nước mắm vẫn được giới lao động nghèo xem như bữa ăn nhẹ và rẻ tiền nhất
Vậy là “tứ hải giai huynh đệ”, trong lúc gã trai trẻ 18 tuổi là tôi ngượng ngùng, không dám nhận danh xưng “ông thầy” – trên đời, tôi chưa từng được ai gọi như vậy dù tôi đã từng đi kèm trẻ tại tư gia- thì anh Tư-taxi, thay vì để ông chủ tiệm tiếp tục đến bàn đong, rót từng shot rượu theo kiểu khách kêu từng ly – đã gọi thêm nguyên chai Vĩnh Sanh Hòa
Ngày giờ này, tóc trên đầu đã hoa râm, các gia đình đã sản sinh ra cả đống trẻ con, cũng đang cùng chơi đùa, nghịch phá y như cha, chú của chúng ngày trước. Nhưng cha mẹ chúng, những anh em họ hàng – đời thứ tư của họ Phạm – lại quay mặt với nhau, đánh nhau đổ máu đầu, kiện nhau ra tòa, đòi xâu xé đất hương hỏa dành để thờ phượng tổ tiên. Chỉ vì đất đang có giá.
Xưa nay, đường Tự Do ở khu trung tâm Quận 1 Sài Gòn dù chỉ là một con đường ngắn và hẹp nhưng vẫn được tiếng là con đường đẹp nhất, sang nhất. Buổi chiều nào đó, khi có cơn mưa nhỏ, đường Tự Do/Catinat của Sài Gòn chợt lãng đãng một vẻ đẹp cổ điển, đầy sức quyến rũ, khêu gợi. Riêng ban đêm, phố Tự Do trở nên lung linh, đẹp rực rỡ với ánh sáng đèn đóm đủ màu,
Nhớ cái thời ‘ăn độn’ thập niên 80, có những cái Tết đầy khó khăn, thiếu thốn đã để lại trong tâm khảm tôi dư vị thật chua chát, nay ngồi chợt nhớ lại mà không khỏi chạnh lòng áy náy, sượng sùng, tội nghiệp cho chính mình. Khi tôi đi học tập cải tạo về rồi lập gia đình (1977) thì thời thế sau 30 tháng 4 đã chất chồng khó khăn về mọi mặt.
Vào thời ấy sao người ta có thể sống dễ chịu và rộng mở thương yêu đến thế? Hình như ai nấy đều an tâm, miệt mài làm việc trong một nền kinh tế vững mạnh. Trong nước rất hiếm khi nghe nói đến nạn công chức tham nhũng. Ngày nay, thỉnh thoảng người ta còn nhắc một cách ngắn, gọn đến nền kinh tế – xã hội thời đó với cái tên “hồi một người đi làm nuôi cả nhà”.
Khi người Mỹ đắm mình vào dòng nhạc đồng quê, dân gian - dòng nhạc nguyên sơ đã có mặt từ thời các đoàn xe ngựa rong rủi trên sa mạc Viễn Tây, đi mở mang bờ cõi Hiệp chủng quốc HK - thì không hiểu sao, riêng tôi lại thấy họ rất dễ mến, dễ gần, bởi lúc đó, rõ ràng là họ sống thở theo tình cảm mềm mại hay cảm xúc dễ dàng, có khi hồn nhiên, hiếu động như bọn trẻ con vui đùa.
Cùng là chuyện bỏ quê hương ra đi, cùng là thân phận lưu lạc tha phương, nhà thơ Nguyễn Bính thời tiền chiến đã cảm khái sáng tác nên “Bài hành phương Nam” vang vọng mãi trong sự ngưỡng mộ của chúng ta, còn một số dân nghèo nhập cư cùng khổ thời nay cũng vô tình làm nên những bài “Bài hành phương Nam” thê thiết của riêng họ.
YêuNướcViệtNam.org