Hồi Ức Tù Cải Tạo VN
Những ngày ở trại Long Khánh sau đó, khi có dịp cùng cùng đội tù lao động khổ sai đi ngang gò đất chôn tù này, tôi vẫn thường cầu nguyện cho Bé và Lộc, rồi nhớ đến Thái. Tên cán bộ quản giáo có lần nói là Thái cũng đã bị bắt lại và đã phải “đền tội”. Không biết thật sự số phận Thái ra sao. Nỗi thắc mắc ấy phải hơn hai mươi năm sau mới được giải đáp.
Anh thương những thằng bạn cùng khổ với anh, thương những người lính dưới quyền mà cái chết của họ được đếm trong từng tíc tắc. Mới cười nói đó, mới ước mơ đó, mới kể chuyện tiếu lâm đó, mà nghe một cái ầm, tiếng nổ từ một quả mìn của địch gài, sẽ tung lên những thân xác người lính. Họ chết trong ngất ngứ, không toàn thây.
Cuộc sống của con Sáo Bạc Má và người tù như có mối tình cảm liên kết không sao giải thích được. Mỗi lần xuất trại, khi toán bước ra khỏi cổng vài trăm thước là thấy con Sáo bay theo. Khi có kẻng tập họp, nó bay ra ngoài trại rồi bay theo người tù đi làm việc khổ sai như hình với bóng. Lúc hoàng hôn dần xuống nơi chân trời là lúc con sáo rời trại tù bay thẳng vào rừng.
Cơm ăn không đủ no, với sức thanh niên như anh mà mỗi bữa chỉ được một chén cơm trộn khoai hẩm làm sao anh chịu nỗi. Anh cũng không còn bị những cơn sốt rét mà lúc nóng lên anh đã gào thét như điên trong đêm tối. Cũng ở trong tổ này, sau khi lén lút đào những củ khoai, củ sắn ăn tại trận, bọn anh còn dấu diếm mang vào chia sẻ cho các bạn tù.
Buổi chiều thứ bảy trại được nghỉ không đi lao động. Long Khánh đã vào mùa khô. Tết đã đi qua. Mùa hè đã đến. Nóng rang người. Không khí ẩm, khô khốc. Đám cải tạo vẫn chưa được thăm nuôi lần nào dù đã gần một năm tập trung. Trại đã phát hai lần áo quần. Đồ tù là những bộ áo quần bà ba màu xanh đậm hay xám.
Con đi đã mấy miền Nam Bắc
Ðâu cũng thì đau đớn giống nòi
Con khóc hồn tan thành nước mắt
Lâu rồi trời đất hết ban mai
Tuổi con đã quá thời nghi hoặc
Sao vẫn như người đi giữa đêm
Chín năm con thức ngàn đêm trắng
Mơ sáng ngày mai đời đổi thay
Bầy gà con lông tơ vàng óng, ríu rít quẩn quanh dưới đôi cánh mẹ xù lên bảo bọc. Con gà mái tơ hôm nào, bây giờ là bà mẹ hiền thảo, sẵn lòng liều chết vì con. Một lát nữa đây đàn gà sẽ được trao lại cho gia đình người bạn tù. Điều nhỏ nhoi sót lại từ giấc mơ của một đời người. Còn niềm hạnh phúc lớn lao của cuộc trở về thì đã ngàn thu.
Buổi chiều trong lúc đứng ngoài cửa, tôi thấy Quang bịn rịn chia tay các anh em cùng tổ ở trong phòng. Lúc sau nhân mọi người sơ ý, tôi thấy Quang rút trong sắc tay một hộp sữa đặc len lén bỏ lại. Năm đó ở ngoài, đời sống đồng bào vô cùng cơ cực, thì phải hiểu rằng những thằng tù chúng tôi còn gặp khó khăn gấp bội. Thế mà bạn tôi, không hiểu xoay ở đâu được một hộp sữa, lại đem bỏ lại cho anh em.
Thảm thương thay cho thân phận tù tội, cứ mỗi lần ra vào trại, đi không cũng như vác nặng, cũng phải dỡ nón đứng nghiêm, báo cáo bộ đội gác trên chòi canh rồi mới được đi qua. Lắm khi vừa mở miệng báo cáo thì chưn như trượt băng, cả người lẫn bó củi lăn quay ra, củi đi đàng củi, người đi đàng người! Gã bộ đội trên chòi canh lại được một phen cười thích chí
YêuNướcViệtNam.org