Hồi Ức Tù Cải Tạo VN
Đối với người bị tập trung học tập cải tạo, có lẽ đây là thời kỳ u ám nhất trong cuộc đời. Không u ám sao được khi trước 1975, chúng tôi là những thanh niên tràn đầy sức sống, theo đuổi những mục đích và tham vọng riêng tư của tuổi trẻ nay bỗng trở thành những người sống trong trại tập trung. Chúng tôi sống trong thân phận tù đầy như chính quyền mới khẳng định, đây không phải là nhà tù mà đây là nơi học tập cải tạo.
Tù thì nóng cũng khổ, lạnh cũng khổ. Nhưng nóng thì đôi khi còn trốn được. Tạt vào một lùm cây hoặc là tạm ngâm mình xuống ao, xuống suốị Còn lạnh thì không trốn vào đâu được, nó theo mình suốt ngày, suốt đêm. Nhất là anh em trong Nam ra cứ yên trí là "học tập một tháng", nên quần áo đem đi làm gì nhiều cho nặng. Ra ngoài Bắc đụng cái buốt giá của mùa đông thượng du miền Bắc
Đức ghì chặt đầu của già xuống cái sạp làm bằng cây đước cong queo, thuận tiện cho tên Nha sĩ biểu diễn tay nghề. Một tên cầm cây kềm sửa xe đã rỉ sét, tên kia cầm cây đinh khá lớn đã được đập bẹt một đầu, quà tặng của một bạn làm bên toán thợ rèn. Đó là những dụng cụ tân tiến nhất mà toàn đội tìm được để giúp già Vân trục chiếc răng sâu ra khỏi miệng vào một ngày ở cuối thế kỷ thứ 20.
Hảo cúi xuống lật càng xé lên, xỏ cây đòn vào quai để mang về trại bỗng thấy gần đó một cuốn sách to cỡ bàn tay người lớn, bề dày cũng đến gần tấc tây. Cái bìa màu đỏ của nó bị cháy gần hết. Ruột sách ướt nhẹp. Trên trang đầu chi chít chữ tàu. Nhìn kỹ mới thấy đó là cuốn tự điển. Tự điển thường là loại sách được biên soạn rất công phu. Người soạn phải bỏ vào đó rất nhiều tâm huyết và hoài bão.
Nếu có một ngày nào sang được Mỹ, tôi sẽ gặp và kể cho anh Phạm Đình Chương về bài hát của anh, bài hát đã gắn liền với cái Tết của mọi gia đình, bài hát ấy đã được chúng tôi hát lên từ giữa lòng địa ngục, trước xe tăng và súng ống của bạo lực. Tôi cũng sẽ cám ơn anh về những dòng nhạc ngọt ngào, đầy lòng nhân ái của anh đã sưởi ấm chúng tôi, rót vào lòng chúng tôi biết bao kỷ niệm và sức sống.
Tôi chưa kịp đưa tay lên, chưa kịp nhìn Tuấn phản ứng ra sao? Thì...bọn công an đã bu quanh tôi. Chúng đua nhau dùng báng súng thúc lên đầu, lên trán, lên mặt, lên vai, lên bụng, lên tay chân tôi...liên hồi. Hình như có chất gì mằn mặn ở môi. Có nỗi đớn đau nào làm nhức nhối từng khoảng thịt xương trên cơ thể. Rồi, một luồng sáng chói chang từ đâu, thình lình bay thẳng vào mắt, xoáy sâu vào óc tôi.
Hoàn cảnh khắc nghiệt tại trại giam Cổng Trời khiến tù nhân chết do bệnh tật, thiếu ăn, biệt giam hay lạnh giá hầu như xảy ra hàng ngày. Đồi Bà Then là cái tên mà người nào ở Cổng Trời đều biết. Nó là một mảnh đất nhỏ được dành làm nghĩa trang mà cán bộ trại giam luôn lấy làm biểu tượng để cảnh cáo những người tù cứng đầu nhất.
Buổi sáng, tin tù trốn trại truyền đi khắp nơi. Tù nhân Lê văn Bỉ đã bị vệ binh bắn gục, trong lúc tìm cách vượt qua hàng rào cổng, đêm qua. Nghe tin, tôi choáng váng, ôm mặt, lăn xuống chỗ nằm. Những giọt nước mắt rơi ra, một cách kín đáo, tiếc thương cho người bạn đã vội lìa đời. Tiếng đàn tôi từ nay, vĩnh viễn không còn tiếng hát của Bỉ quyện vào.
Vốn hay đùa nên trong bài hát có câu: "Cuộc đời sang xuân từ đây" thì chúng tôi hát là "Cuộc đời gian nan từ đây." Hát riết rồi quen miệng nên khi đứng trước khối, tập cho toàn thể anh em, Ân cứ câu "Cuộc đời gian nan từ đây" mà hát ông ổng, khiến ai nghe cũng cười. Phan Hải thấy thế bèn tới cạnh Ân nói: "Anh tập cho anh em hát đàng hoàng. Hát vậy không được".
YêuNướcViệtNam.org